جستجو نسخه شماره 18 - تاریخ 1391/09/01 -     
جستجوی پیشرفته درحواست اشتراکارتباط با ماآرشیوشناسنامهصفحه اصلی
 

  صنعت پتروشيمي و سند چشم انداز  
نويسنده : حميدرضا شکوهي

هشتمين نمايشگاه بين المللي ايران پلاست طي روزهاي 14 تا 17 آبان ماه جاري با حضور حدود 500‌شرکت داخلي و خارجي با شعار "نمايش نوآوري‌ها و توسعه همکاري ها" در تهران برگزار شد. اين نمايشگاه در شرايطي برگزار مي‌شد که حلقه تحريم هاي اقتصادي غرب بر ضد جمهوري اسلامي ايران تنگ تر شده و بيش از هر زمان ديگر صنعت نفت و به طور مشخص صنعت پتروشيمي ايران را با تهديد و تحديد مواجه کرده است؛ به طوريکه صادرات محصولات پتروشيمي ايران به اروپا کاهش يافته است. هرچند که سرانه بالاي مصرف مواد شيميايي و پلاستيکي در کشور چين موجب شده بازار اين کشور بيش از گذشته مورد توجه صنعت پتروشيمي ايران قرار گيرد اما واقعيت آن است که سرانه مصرف در اروپا با ميانگين 3/83 کيلوگرم در هر نفر، هنوز هم نسبت به چين با سرانه مصرف 1/59 بالاتر است. اما فشارهاي سياسي موجب شده توجه به بازار چين بيشتر شود، ضمن اينکه غيبت برخي شرکتهاي معتبر غربي در نمايشگاه ايران پلاست موجب شد فضاي مساعدي براي عرض اندام چيني‌ها در تهران فراهم شود. اما مشکلات صنعت پتروشيمي ايران بسيار فراتر از اين موضوعات است. نکته اول اتخاذ سياستهاي غيرکارشناسي در عرصه صادرات و واردات است. ممنوعيت صادرات 51 قلم کالا از کشور بدون بررسي نظرات کارشناسان و متخصصان موجب وارد آمدن فشارها و خسارتهاي زيادي به توليدکنندگان و صادرکنندگان شد. اين موضوع در مراسم افتتاحيه نمايشگاه ايران پلاست هم مورد توجه قرار گرفت به طوريکه برخي صادرکنندگان هنگام سخنراني مفتح معاون وزير صنعت، معدن و تجارت به اين سياست غيرکارشناسي اعتراض کردند که پاسخ مفتح، تشکيل کارگروهي براي بررسي اين موضوع بود. رستم قاسمي وزير نفت نيز که در سخنراني خود از اين ممنوعيت گلايه کرد اينگونه به مفتح پاسخ داد که اين کارگروه بايد پيش از تصميم‌گيري در مورد ممنوعيت صادرات برخي اقلام کالايي تشکيل مي‌شد. به هر حال ممنوعيت صادرات برخي از آن کالاها از جمله محصولات پتروشيمي پس از مدتي لغو شد اما پرسش اينجاست که چه کسي پاسخگوي زيانهاي مادي و زيانهاي حيثيتي اين بي ثباتي‌ها است؟ نکته ديگر، واردات مصنوعات پليمري به ايران عليرغم توليد آن در کشور است. ميزان توليد محصولات پليمري در ايران، دو برابر ميزان نياز کشور به آن است اما با اين وجود، دستهاي پيدا و پنهان، عليرغم مخالفت مجموعه پتروشيمي، واردات اين محصولات را در دستور کار خود قرار داده اند که جاي پرسش دارد. نکته ديگر، امکان تحقق اهداف ترسيم شده براي صنعت پتروشيمي در سند چشم انداز 20 ساله کشور است. آذرماه امسال، دقيقا 10 سال از ابلاغ سند چشم انداز سپري مي‌شود اما بررسي اجمالي عملکرد صنعت پتروشيمي ايران در يک دهه اخير نشان از آن دارد که فرصتهاي بسياري را از دست داده ايم. اهداف ترسيم شده براي صنعت پتروشيمي ايران که نهايت آن، سبقت گرفتن از عربستان در منطقه بود، در زمان ابلاغ سند چشم انداز، قابليت تحقق داشت اما مجموعه اي از عوامل که بررسي آن در اين مختصر امکانپذير نيست، ما را از اهداف صنعت پتروشيمي در سند چشم انداز 20 ساله دور کرده است. ذکر همين نکته بس که مهمترين عامل دور شدن از اهداف سند چشم انداز در صنعت پتروشيمي، بي ثباتي در مديريتها و سياستها است که مصاديقي از آن در قالب همان سياستهاي نامتوازن صادراتي و وارداتي تبلور يافته است. اگر قصد داريم در يک دهه آينده در مسير صحيح تري حرکت کنيم ابتدا بايد براي اين بي ثباتي‌ها چاره‌اي بينديشيم.


نسخه چاپي ارسال به دوستان
در این شماره